Kennis en bekwaamheid van medewerkers is voor mij een van de belangrijkste veiligheidsbarrières.

Als QHSE-manager heb ik altijd sterk geloofd in training en ontwikkeling van collega’s omdat ik denk dat echt begrip van de risico’s en de bijbehorende maatregelen een belangrijke barrière is. Ik ben zelf nooit gestopt met leren en vind het belangrijk steeds nieuwe inzichten te blijven opdoen. Dat vind ik ook zo mooi aan ons vakgebied, dat het zo breed is dat je nooit uitgeleerd raakt.

Maak onderscheid tussen opleiding, training en instructie

Wat ik in de praktijk vaak zie, is dat organisaties alles op één hoop gooien. Terwijl er een groot verschil zit tussen opleiding, training en instructie.

Een opleiding is vaak breder en langduriger gericht op kennis en vakbekwaamheid.
Een training is meer gericht op vaardigheden, gedrag of specifieke situaties.
En een instructie gaat meestal over concrete werkwijzen, procedures of afspraken.

Dat onderscheid is belangrijk. Want als je niet duidelijk vastlegt wat iemand precies nodig heeft voor een functie, ontstaat er al snel onduidelijkheid.

Daarom geloof ik sterk in het werken met een competentie- of trainingsmatrix. Voor iedere functie zou je moeten vastleggen welke opleidingen, trainingen en instructies vereist zijn, minimale inhoud, niveau en duur, hoe vaak herhaling nodig is en hoe je vaststelt dat iemand bekwaam is.

Maar een matrix alleen is niet genoeg. Je moet het ook actief beheren. In grotere organisaties vind ik de rol van een training coördinator daarom essentieel. Iemand moet overzicht houden, verlopen certificaten signaleren, herhalingstrainingen organiseren en bewaken dat mensen daadwerkelijk bekwaam blijven.

Ontwikkelen stopt niet na de onboarding

Ik schreef eerder al over het belang van een goede onboarding (Best Practise: Onboarding als fundament voor een veilige werkomgeving, van nieuwe medewerker naar veilige collega | SHE-d.nl), maar training en instructie is geen eenmalige activiteit bij indiensttreding. Mensen moeten zich blijven ontwikkelen.

Nieuwe risico’s ontstaan, procedures veranderen, technieken ontwikkelen zich en organisaties veranderen continu. Daarnaast laat onderzoek al jarenlang zien dat kennis en vaardigheden zonder toepassing of herhaling snel afnemen.

Dat betekent dat ook ervaren medewerkers regelmatig moeten blijven trainen en reflecteren.

Klassikale trainingen werken vaak beter dan e-learning

Ik geloof sterk in klassikale en praktijkgerichte trainingen en instructies, omdat deelnemers daarbij actief vragen kunnen stellen, ervaringen kunnen delen en samen kunnen reflecteren op risico’s en gedrag. Naar mijn ervaring levert dat vaak meer op dan uitsluitend een e-learning volgen. Tegelijkertijd moet je daar ook realistisch in zijn. Alles klassikaal organiseren is een enorme belasting voor een organisatie. Het kost tijd, trainers en capaciteit.

Daarom geloof ik in een slimme combinatie van verschillende leervormen:

• e-learnings voor basiskennis en herhaling;
• klassikale en praktijkgerichte trainingen voor dialoog, gedrag en praktijkoefeningen;
• toolboxen voor korte updates en het bespreken van actuele risico’s;
• coaching op de werkvloer voor het dagelijkse leren.

Het gaat om kennis en bekwaamheid

Een certificaat of aanwezigheid op een training zegt niet automatisch dat iemand bekwaam is. Uiteindelijk gaat het erom of iemand veilig en correct kan handelen in de praktijk

Continu leren beperkt zich niet tot een leklokaal of e-leaning

Continu leren beperkt zich niet tot het leslokaal. Een groot deel van het leren vindt plaats tijdens het werk zelf.

Leidinggevenden spelen hierin een cruciale rol. Zij zien dagelijks hoe medewerkers werken en kunnen coaching, feedback en reflectie onderdeel maken van het normale werkproces. Juist die dagelijkse gesprekken zorgen ervoor dat kennis wordt omgezet in veilig gedrag.

Tot slot

Training is een van de belangrijkste instrumenten die je hebt om een sterke veiligheids- en kwaliteitscultuur op te bouwen.

Maar dan moet je het wel serieus organiseren:

• met duidelijke eisen per functie;
• met goede borging;
• met aandacht voor onboarding;
• met herhaling;
• en met ruimte voor echte interactie en praktijkervaring.

Want veilige organisaties ontstaan niet doordat medewerkers ooit een training hebben gevolgd, maar doordat zij blijven leren, oefenen en verbeteren.