Vorige week schreef ik over de vijf veranderkleuren. Mensen met geel als voorkeurskleur geloven dat verandering ontstaat door belangen van belangrijke spelers bij elkaar te brengen via overleg, onderhandeling en consensus. Stakeholders spelen daarin een centrale rol.
Hoewel mijn eigen voorkeurskleur meer groen is, geloof ik sterk in het belang van stakeholders en het actief betrekken van de omgeving waarin je opereert. Binnen QHSE zie ik regelmatig dat het succes van een verandering afhankelijk is van goede samenwerking. Een nieuwe werkwijze kan op papier perfect zijn, maar als de mensen die ermee moeten werken zich niet gehoord voelen, wordt de kans op succes veel kleiner. Andersom kunnen eenvoudige verbeteringen juist succesvol zijn omdat de juiste mensen vanaf het begin betrokken waren.
Waarom is stakeholdermanagement belangrijk?
Goed stakeholdermanagement helpt om beter samen te werken, draagvlak te creëren, weerstand te verminderen en communicatie te verbeteren. Daarmee vergroot je de kans dat veranderingen succesvol worden ingevoerd.
Eigenlijk doet iedereen aan stakeholdermanagement. Als je nadenkt over welke collega je als ambassadeur wilt winnen, welke leidinggevende je eerst informeert of welke afdeling waarschijnlijk vragen gaat stellen, ben je hier al mee bezig.
Omdat mijn voorkeurskleur meer groen is, focus ik van nature op leren, ontwikkelen en gedragsverandering. Daardoor denk ik soms pas later na over de politieke en organisatorische kant van verandering. Juist daarom vind ik stakeholderanalyses zo waardevol. Ze helpen me niet alleen naar de inhoud te kijken, maar ook naar de mensen die nodig zijn om die inhoud gerealiseerd te krijgen.
Wat maakt een stakeholderanalyse waardevol?
Een stakeholderanalyse brengt systematisch in kaart welke mensen, groepen of organisaties invloed hebben op jouw werk, of waarop jouw werk invloed heeft.
Dit is vooral nuttig bij organisatieveranderingen, projecten, implementaties en veiligheidscultuurprogramma’s. In complexe organisaties helpt het om bewust stil te staan bij de omgeving waarin je opereert.
Wie heeft invloed? Wie kan weerstand veroorzaken? En wie kan juist helpen om beweging te creëren?
Stel dat je een nieuwe veiligheidsprocedure wilt invoeren. Dan zijn niet alleen de medewerkers die ermee werken stakeholders, maar bijvoorbeeld ook leidinggevenden, de ondernemingsraad, opdrachtgevers en toezichthouders. Door deze partijen vooraf in kaart te brengen, voorkom je verrassingen en kun je gerichter samenwerken.
Hoe stel je een stakeholderanalyse op?
Er bestaan verschillende methodes. Een bekende is de Power-Interest Matrix, waarbij je stakeholders indeelt op basis van:
- hun invloed of macht;
- hun belang bij het onderwerp of project.
De analyse helpt je vervolgens bepalen wie je actief betrekt, met wie je regelmatig overlegt en wie je vooral informeert. Sommige stakeholders neem je intensief mee in het proces, anderen houd je vooral op de hoogte. Het belangrijkste is dat je daar bewust over nadenkt.
Tot slot
Een stakeholderanalyse klinkt misschien theoretisch, maar in de basis gaat het vooral over begrijpen wie betrokken zijn, wat zij belangrijk vinden en hoe je daar verstandig mee omgaat.
Als veiligheidskundige of QHSE-professional kijken we vaak eerst naar procedures, systemen en risico’s. Een stakeholderanalyse helpt om ook oog te houden voor de menselijke kant van verandering. Want uiteindelijk doe je veranderen nooit alleen.
Maak jij bewust gebruik van stakeholderanalyses?